Từ lâu xáo tam phân đã là một loại dược liệu tốt cho sức khỏe. Nó còn được nhiều người đồn đoán rằng có khả năng điều trị đến 5 loại bệnh ung thư, nhưng sự thật như thế nào. Hãy cùng Thảo Dược Duy Hưng khám phá về Xáo tam phân chữa bệnh gì? trong bài viết dưới đây.
Tìm hiểu chung về Xáo tam phân
Xáo tam phân là gì?
Xáo tam phân hay còn gọi là cây thần xạ (cây thuốc mọi) có tên khoa học là Paramignya trimera, thuộc họ Cam (Rutaceae). Mặc dù toàn bộ cây xáo tam phân đều có thể làm thuốc, nhưng phần rễ của cây được xem là dược liệu có nhiều thành phần dưỡng chất để hỗ trợ điều trị bệnh nhất. Loại thảo dược này đã được sử dụng rộng rãi trong các bài thuốc dân gian từ xưa đến nay.

Cây xáo tam phân mọc ở đâu?
Xáo tam phân là cây dược liệu thường mọc ở các khu vực đồi núi, đất đỏ bazan, nơi có khí hậu nóng ẩm như miền núi, vùng Nam Trung Bộ của Việt Nam, đặc biệt là các tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận và một phần ở Phú Yên.
Đặc điểm nhận dạng cây xáo tam phân
Đặc điểm hình dáng: Xáo tam phân là cây gỗ nhỏ, dạng dây leo, rễ cây xáo tam phân thường có hình dáng không đều, màu nâu vàng, nhiều rễ con và có mùi thơm đặc trưng. Vỏ cây có màu vàng nâu với chiều cao trung bình của cây từ 5-7m, trên thân có nhiều gai nhọn.
Phân loại:
- Xáo tam phân tự nhiên: Mọc hoang trong rừng, thường có chất lượng cao và giá trị dinh dưỡng . Rễ củ bé, dài có nhiều rễ con, màu vàng nâu.
- Xáo tam phân trồng: Được trồng tại các vườn dược liệu, chất lượng có thể thay đổi tùy thuộc vào điều kiện trồng. Hình dáng thường to, tròn đều, rễ cây sau khi thu hoạch được rửa sạch, cắt nhỏ, phơi khô hoặc sấy khô để sử dụng.
Mùi vị: Cây xáo tam phân sở hữu một hương vị độc đáo, mùi thơm dịu nhẹ của tinh dầu, thoang thoảng hương cam quýt. Khi thưởng thức, bạn sẽ cảm nhận được vị chát nhẹ và hơi đắng ban đầu, sau đó kết thúc bằng hậu vị ngọt dịu. Sự kết hợp hài hòa của các tầng hương vị này không chỉ tạo nên một trải nghiệm thú vị mà còn góp phần làm tăng thêm giá trị dược liệu của cây xáo tam phân. Hương vị độc đáo này không chỉ là dấu ấn riêng biệt của xáo tam phân mà còn là thước đo để phân biệt hàng thật – hàng giả khi sử dụng.
Thành phần hóa học: Theo kết quả nghiên cứu của Viện dược liệu Trung Ương thuộc tỉnh Khánh Hòa cho biết, xáo tam phân chứa nhiều hoạt chất quý giá như tinh dầu, các hợp chất phenolic, flavonoid, saponin… Các thành phần này mang lại nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe.
Tác dụng của Xáo tam phân – Cây xạ thần điều trị bệnh gì?
Xáo tam phân là dược liệu được sử dụng rất nhiều trong các bài thuốc dân gian xưa, thường được sử dụng trong y học cổ truyền và y học hiện đại.

Có nhiều tác dụng chữa bệnh như:
- Có nghiên cứu cho thấy xáo tam phân có khả năng ức chế sự phát triển của một số loại tế bào ung thư. Nhiều nghiên cứu gần đây được chỉ ra rằng: Xáo tam phân có công dụng điều trị 5 loại bệnh ung thư thường gặp như ung thư ruột kết, u nang buồng trứng, u xơ cổ tử cung, ung thư vú, ung thư gan và một số bệnh ung thư khác.
- Rễ của cây xáo tam phân còn có các hợp chất chống ung thư tuyến tụy, gây ức chế sự hình thành và phát triển của các khối u.
- Hàm lượng tinh dầu Coumarin trong xáo tam phân có khả năng hạn chế khả năng hoạt động của virus, giúp giảm viêm nhiễm, ngăn chặn sự hình thành và phát triển của các loại nấm sinh dục Candida.
- Kích thích hệ tiêu hóa, giảm tình trạng đau bụng, đầy hơi, khó tiêu…

- Cải thiện chức năng gan: Theo giáo sư tiến sĩ Nguyễn Mạnh Cường khi làm đề tài nghiên cứu về các chất flavonoid, coumarin, saponin hay triterpenoid trong Xáo tam phân có chức năng bảo vệ gan, hỗ trợ điều trị các bệnh xơ gan cổ trướng, viêm gan hay những người thường xuyên sử dụng rượu bia, thuốc lá khiến chức năng gan bị suy giảm.
- Hỗ trợ điều trị các bệnh về xương khớp như tê thấp, viêm khớp, đau lưng, nhức mỏi tay chân…
- Nhờ khả năng chống oxy hóa và tăng cường hệ miễn dịch, xáo tam phân giúp tăng cường hệ miễn dịch và sức đề kháng cho cơ thể.
- Có khả năng lưu thông khí huyết, phá huyết, thông kinh phù hợp cho chị em phụ nữ sau sinh và hỗ trợ điều trị chứng khó ngủ, mất ngủ ở người cao tuổi.
Thực hư chuyện “Xáo tam phân trị ung thư”?
Hiện nay, thông tin về cây xáo tam phân có thể chữa trị được bệnh ung thư càng được nhiều người dân biết đến, nhiều người đã đổ xô lên núi Gò Đá – Phú Yên xới tung cả ngọn núi để tìm bằng được loại thần dược này. Một số khác lại săn lùng mua xáo tam phân khô để về trị bệnh nên khiến loại cây này trở nên “sốt giá”. Mức giá của rễ xáo tam phân có lúc lên đến 2.000.000 VNĐ/Kg.

Về thông tin xáo tam phân có thể ức chế, tiêu diệt đối với 5 dòng tế bào ung thư, bác sĩ – Giám đốc Sở Y tế Phan Vũ Nhân nói: “Về kết quả thí nghiệm của cây xáo tam phân có tác dụng ức chế, tiêu diệt 5 dòng tế bào ung thư thì đây là kết quả nghiên cứu thực địa (giai đoạn đầu trong phòng thí nghiệm) cho kết quả khống chế tế bào ung thư. Để khẳng định được khả năng ức chế ung thư, hay điều trị bất cứ bệnh nào buộc phải qua quá trình nghiên cứu lâu dài, nhiều giai đoạn, đặc biệt là phải được khẳng định bằng thử nghiệm lâm sàng (trên người) tình nguyện.”
Với mức độ nghiên cứu sàng lọc, chưa thể khẳng định xáo tam phân chữa được 100% ung thư. Nhưng không thể phủ nhận rằng nó có khả năng hỗ trợ, ngăn chặn hình thành các tế bào xấu gây ung thư nhờ các hợp chất phenolic, flavonoid hay saponin…có trong cây.
Cách dùng Xáo tam phân để tăng hiệu quả sử dụng
-
Sắc nước
Xáo tam phân có thể dùng nấu với nước, uống hàng ngày. Mỗi lần sắc thuốc, bạn có thể sắc thành 2 lần mỗi lần từ 20 – 25 phút. Với những người lần đầu sử dụng nên sử dụng ở liều lượng thấp để cơ thể thích nghi, sau khi sử dụng
Lần 1: Sắc lấy nước uống như bình thường.
Nguyên liệu
- 100gr rễ cây xáo tam phân
- 2 lít nước lọc
Cách làm:
- Bước 1: Dùng 100g rễ cây xáo tam phân đem đi rửa sạch để ráo nước
- Bước 2: Cho 2 lít nước vào đun cùng với xáo tam phân trong vòng 25 phút hoặc đến khi nước chỉ còn một nửa so với ban đầu. ( khi nấu không được để lửa to, và phải đóng nắp nồi lại, vì trong xáo tam thân có tinh dầu nếu nấu quá lâu và không đậy kín thì sẽ làm bay hơi mất tinh dầu bên trong của cây)
- Bước 3: Tắt bếp để nguội và thưởng thức (có thể uống hàng ngày và nên uống lúc còn ấm)
Lần 2: Sử dụng lại 100gr dược liệu đã sắc ở lần trước, đổ thêm 1,5 lít nước và đun đến lúc còn ⅔ lượng nước so với ban đầu thì có thể sử dụng

-
Xáo tam phân ngâm rượu
Đây là cách dùng phổ biến nhất khi dùng Xáo tam phân khi bạn có thể thưởng thức rượu thuốc. Phương pháp này giúp điều trị bệnh rất hiệu quả, nhưng lưu ý không nên quá lạm dụng mà chỉ nên sử dụng mỗi lần 1 ly nhỏ và dùng 2 lần/ngày.
Nguyên liệu:
- 1kg rễ cây xáo tam phân khô
- 3 lít rượu trắng nguyên chất tầm 40 độ C
Cách làm:
- Bước 1: Rễ cây đem đi rửa sạch với nước để loại bỏ bụi bẩn và phơi khô cho ráo nước.
- Bước 2: Đổ lượng rượu đã chuẩn bị vào trong bình thủy tinh đã được tiệt trùng.
- Bước 3: Cho nguyên liệu vào và đậy nắp kín, ngâm trong vòng 1 tháng
-
Bài thuốc dân gian từ cây thuốc mọi (xáo tam phân)
Bài thuốc chữa viêm gan, xơ gan, hỗ trợ điều trị bảo vệ gan.
- Nguyên liệu: Rễ xáo tam phân, diệp hạ châu, kế sữa.
- Cách làm: Tất cả các vị thuốc đem đi sao vàng, sắc lấy nước uống.
Bài thuốc chữa đau nhức xương khớp, tê mỏi chân tay.
- Nguyên liệu: Rễ xáo tam phân, ngưu tất, độc hoạt.
- Cách làm: Tất cả các vị thuốc đem đi sao vàng, sắc lấy nước uống hoặc ngâm rượu.
Bài thuốc chữa đầy bụng, khó tiêu.
- Nguyên liệu: Rễ xáo tam phân, cam thảo, trần bì.
- Cách làm: Tất cả các vị thuốc đem đi sắc lấy nước uống.
Bài thuốc tăng cường sức khỏe, giảm mệt mỏi, tăng cường hệ miễn dịch.
- Nguyên liệu: Rễ xáo tam phân, nhân sâm, đương quy.
- Cách làm: Đem các nguyên liệu đã chuẩn bị sẵn, sắc lấy nước uống.
Bài thuốc giải độc, thanh lọc cơ thể, giúp ngủ ngon, ngủ sâu giấc hơn.
- Nguyên liệu: Xáo ta phân khô, nụ hoa tam thất
- Cách làm: Đem đi rửa sạch và đun nấu nước uống hàng ngày.
Bài thuốc hỗ trợ điều trị ung thư, hạn chế các tác nhân xấu từ hóa trị, xạ trị.
- Nguyên liệu: Xáo tam phân, tam thất, củ ráy
- Cách làm: Đem tất cả nguyên liệu sắc chung với nhau hoặc nghiền nhỏ thành bột và pha với nước nóng.
Lưu ý khi sử dụng xáo tam phân
Xáo tam phân là một loại dược liệu quý, nhưng cần lưu ý khi sử dụng để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

- Liều lượng xáo tam phân sẽ tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể, độ tuổi, tình trạng bệnh và cơ địa của mỗi người.
- Phụ nữ mang thai và cho con bú nên hạn chế sử dụng hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
- Người mắc các bệnh như tim mạch, huyết áp thấp, rối loạn tiêu hóa nên thận trọng khi sử dụng.
- Nên chọn mua xáo tam phân ở những đơn vị uy tín có giấy tờ rõ ràng, tránh mua hàng giả, kém chất lượng khiến “tiền mất tật mang”.
Một số câu hỏi – Chuyên gia trả lời.
Cây thần xạ (cây xáo tam phân) có thể chữa khỏi ung thư gan không. Bị viêm gan B, liệu xáo tam phân có giúp cải thiện tình trạng bệnh không?”
Một số nghiên cứu cho thấy xáo tam phân ức chế tốt các tế bào gây hại đến gan khi thí nghiệm trên chuột nhắt trắng. Nó ức chế, tiêu diệt đối với 5 dòng tế bào ung thư: ung thư gan, ung thư đại tràng, ung thư vú, ung thư buồng trứng và ung thư cổ tử cung Hela. Vậy nên, Xáo tam phân có thể là một lựa chọn phù hợp cho những người đang điều trị viêm gan B khi có khả năng hỗ trợ hạn chế sự phát triển của các tế bào. Việc sử dụng xáo tam phân cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả.
Sử dụng xáo tam phân để hỗ trợ điều trị đau nhức xương khớp, nên dùng như thế nào?
Theo một nghiên cứu của Viện Hàn lâm khoa học Việt Nam, Coumarin trong xáo tam phân vốn sở hữu tính kháng viêm, giảm đau, rất hữu ích trong việc hỗ trợ điều trị các bệnh liên quan đến xương khớp.
Liều dùng thông thường khoảng từ 50g rễ cây xáo tam phân khô cho khoảng 2 lít nước. Với những người mới sử dụng lần đầu nên uống 2/3 liều dùng được chỉ định, sau đó thì uống như liều lượng bình thường.
Xáo tam phân không nên dùng với thực phẩm gì?
Hạn chế sử dụng những món ăn có quá nhiều dầu mỡ, chất bảo quản, thức ăn nêm nếm quá nhiều gia vị cay nóng, có tính hàn nhiều… để tránh làm ảnh hưởng đến hiệu quả trong quá trình sử dụng. Ngoài ra không nên sử dụng các chất kích thích chứa Caffeine, Nicotine… trong khi uống Xáo tam phân.
Kết luận: Trên đây là những công dụng tuyệt vời của Xáo tam phân đến sức khỏe con người và giải thích “tin đồn” về tác dụng điều trị ung thư của nó. Hi vọng bài viết này sẽ giúp cho bạn hiểu biết thêm về loại cây được mệnh danh là “thần dược” này. Nếu bạn có nhu cầu mua Xáo tam phân, hay các loại thảo dược khác, hãy liên hệ ngay với Thảo dược Duy Hưng qua số hotline hoặc website của công ty để được hỗ trợ và tư vấn đặt hàng.

